Chojnowski Park Krajobrazowy

Chojnowski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy leżący na Równinie Warszawskiej i skraju Doliny Środkowej Wisły – na południe od Warszawy, na lewym brzegu Wisły. W całości leży na terenie powiatu piaseczyńskiego. Powołany rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.War. Nr 9, poz.100), co po zmianie prawa ochrony przyrody zostało potwierdzone rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1976). Od roku 2010 wchodzi w skład Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych, wraz z parkami krajobrazowymi Mazowieckim, Brudzeńskim (z którymi już wcześniej tworzył zespół), Kozienickim i Nadbużańskim. Jest elementem Zielonego Pierścienia Warszawy i pasa obszarów chronionych ciągnącego się od Mazowieckiego PK po Bolimowski Park Krajobrazowy.

Chojnowski Park Krajobrazowy – park krajobrazowy leżący na Równinie Warszawskiej i skraju Doliny Środkowej Wisły – na południe od Warszawy, na lewym brzegu Wisły. W całości leży na terenie powiatu piaseczyńskiego. Powołany rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 1 czerwca 1993 r. w sprawie utworzenia Chojnowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.War. Nr 9, poz.100), co po zmianie prawa ochrony przyrody zostało potwierdzone rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1976). Od roku 2010 wchodzi w skład Mazowieckiego Zespołu Parków Krajobrazowych, wraz z parkami krajobrazowymi Mazowieckim, Brudzeńskim (z którymi już wcześniej tworzył zespół), Kozienickim i Nadbużańskim. Jest elementem Zielonego Pierścienia Warszawy i pasa obszarów chronionych ciągnącego się od Mazowieckiego PK po Bolimowski Park Krajobrazowy.

Przedmiot ochrony

Park założono dla ochrony kompleksu Lasów Chojnowskich oraz zespolonego z nim terenu doliny dolnego biegu Jeziorki, a także fragmentu doliny Wisły z wyniosłą skarpą, zabytkowym parkiem przypałacowym i rezerwatami przyrody. Cele ochrony obejmują zachowanie wartości przyrodniczych (gatunki, siedliska, ekosystemy), historyczno-kulturowych (zabudowa podmiejska i wiejska, zespoły pałacowo-parkowe, zabytki, miejsca pamięci) i krajobrazowych (doliny, mozaika użytkowania terenu). Na terenie parku obowiązują standardowe przepisy ochronne parków krajobrazowych, przy czym zrezygnowano z niektórych zakazów dotyczących zabudowy w przypadku, gdyby ograniczały już obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego.

Ochrona przyrody

Ochrona czynna

W latach 2007–2009 w parku prowadzono działania na rzecz poprawy stosunków wodnych, przeciwdziałające skutkom dawnych melioracji w ramach programu "Mała retencja". W ramach "Akcji Żaba" we współpracy z okolicznymi szkołami w czasie wiosennych wędrówek płazów instalowane są płotki utrudniające ich wchodzenie na jezdnię, a gromadzące się przy nich płazy są przenoszone. Prowadzone są również próby reintrodukcji sokoła wędrownego oraz instalacja budek dla nietoperzy.

Flora

Mimo przewagi siedlisk lasów mieszanych (głównie bór mieszany świeży i las mieszany świeży) i liściastych, w drzewostanie nadleśnictwa Chojnów przeważa sosna zwyczajna.

W parku rosną następujące gatunki roślin chronionych:

Poza tym występują chronione gatunki porostów: płucnica islandzka (ochrona częściowa), różne gatunki chrobotków (ochrona całkowita).

Fauna

W parku żyje ok. 100 gatunków ptaków, ponad 20 gatunków ryb oraz kilkudziesięciu gatunków gadów, płazów i ssaków, m.in. gatunki chronione:

Rezerwaty przyrody

Rezerwaty przyrody na terenie parku krajobrazowego:

• Biele Chojnowskie
• Chojnów
• Las Pęcherski
• Łęgi Oborskie
• Łoś
• Łyczyńskie Olszyny
• Obory
• Pilawski Grąd
• Skarpa Jeziorki
• Skarpa Oborska
• Uroczysko Stephana

Obszary Natura 2000

Na terenie parku wyznaczono dwa obszary o znaczeniu wspólnotowym (projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk): Stawy w Żabieńcu (PLH140039) chroniące siedliska wodne i mokradłowe oraz Łąki Soleckie (PLH140055) chroniące siedliska łąkowo-murawowe (głównie łąki trzęślicowe), będące ponadto siedliskiem cennych gatunków (tj. traszki grzebieniastej, kumaka nizinnego oraz motyli z rodziny modraszkowatych:czerwończyka nieparka, modraszka telejusa i modraszka nausitousa).

Inne formy ochrony przyrody

Na terenie ChPK nie utworzono żadnego użytku ekologicznego. Projektowane są następujące użytki: Łąki Soleckie, Stawy w Żabieńcu, Łąki koło Baniochy, Staw w Zalesiu Górnym, Dolina Jeziorki, Torfowisko w okolicy Prażmowa Nowego, Śródleśne oczka wodne koło Chojnowa. Dwa pierwsze są już obszarami Natura 2000.

W parku ustanowiono 49 pomników przyrody. Są to głównie pomnikowe drzewa.

Lasy Chojnowskiego Parku krajobrazowego wchodzą w skład Leśnego Kompleksu Promocyjnego "Lasy Warszawskie".

Na terenie parku znajduje się ośrodek rehabilitacyjny dla rannych ptaków.

Edukacja i turystyka

Ośrodek Edukacyjny MZPK

Park korzysta z ośrodka edukacyjnego zespołu parków w Otwocku (w siedzibie zespołu, na terenie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego) i mniejszych placówek terenowych. Poza tym organizuje akcje i konkursy razem z okolicznymi szkołami. Akcje edukacyjne samego parku, jak i zespołu parków, mają na celu edukację ekologiczną, prezentowanie i promowanie przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych walorów okolic oraz propagowanie roli ochronnej parku krajobrazowego. Organizowane są zajęcia kameralne i terenowe, konkursy, wystawy, wykłady, szkolenia, spotkania itp.

Ścieżki edukacyjne i szlaki turystyczne

Na terenie parku i jego okolic wytyczono kilka ścieżek dydaktycznych:

• piesze

1. "Zwiedzamy okolice ChPK" (P1) – 7,5 km, historyczno-przyrodnicza
2. "Spacerem przez Górę Kalwarię" (P2) – 3,4 km, historyczna
3. "Gonna sosna" (P3) – 5 km, przyrodnicza
4. "Doliną Jeziorki" (P4) – 3 km, przyrodnicza
5. "Chojnowskie grądy" (P5) – 5 km, przyrodnicza
6. "Lasy Konstancińskie" (P6) – 3 km, przyrodnicza

• rowerowe

1. "Szlakiem rezerwatów oborskich" (R2) – 16 km, przyrodniczo-historyczna
2. "Szlakiem Stephana" (R3) – 17,8 km, przyrodniczo-historyczna
3. "Pęcherskie sosny" – 11 km, przyrodniczo-kulturowa

• samochodowe:

1. "Do piastowskich korzeni" (S1) – 39 km, historyczno-etnograficzna
2. "Lasem do przeszłości" (S2) – 36 km, przyrodniczo-historyczna

Przewidziane są również kilkudniowe wycieczki autokarowe na dwóch trasach.

Przez teren ChPK przebiegają również fragmenty szlaków turystycznych oznakowanych przez PTTK. Są to piesze szlaki: Warszawska Obwodnica Turystyczna (MZ-5070-c), Chojnowski Szlak Południkowy (MZ-5144-y), Główny Szlak Lasów Chojnowskich (MZ-5146-z), Szlak Nadwiślański (MZ-5147-y), Szlak Rezerwatów Przyrody im. Czesława Łaszka (MZ-5148-n), Chojnowski Szlak Zabytków Przyrody (MZ-5149-s), Szlak Dolinek Mazowieckich (MZ-5128-n). Poza tym wyznaczonych jest kilka szlaków rowerowych oraz dróg o dopuszczonym ruchu konnym, wśród nich Piaseczyński Szlak Konny PTTK.