Cmentarz Kule

0

Cmentarz Kule w Częstochowie – nekropolia położona na niewielkim wzgórzu, na północ od centrum Częstochowy. Ulokowana w pobliżu stanowiącej przedmieście osady Kule w 1882, po przeniesieniu cmentarza z rejonu ulic Fabrycznej (obecnie Mielczarskiego) i Ogrodowej. Pierwszych pochówków dokonano dwa lata później.

Do dziś zachowało się ok. tysiąc nagrobków sprzed 1939, w tym sto z końca XIX wieku. Wśród nich znajdują się dwie rodzinne kaplice grobowe: Kuczyńskich i Szaniawskich oraz Nowińskich, a także kilkadziesiąt zabytkowych grobów, m.in. Władysława Biegańskiego.

Na terenie cmentarza położona jest neogotycka kaplica pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Tajemnicy Emaus wzniesiona w 1898. W latach 60. XX wieku dokonano jej przebudowy.

W wydzielonej południowo-wschodniej części znajduje się kwatera prawosławna, gdzie pochowani są carscy urzędnicy i wojskowi. Znajduje się tu też kwatera wojenna żołnierzy Armii Czerwonej oraz pomnik wzniesiony ku ich czci.

Ponadto na uwagę zasługują:

  • mogiła zbiorowa wojenna 91 osób, członków organizacji konspiracyjnej i osób cywilnych rozstrzelanych przez hitlerowców w Apolonce koło Janowa 13 sierpnia 1940
  • mogiła zbiorowa wojenna żołnierzy września 1939
  • kwatera wojenna żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej oraz dwie mogiły żołnierzy Wojska Polskiego z 1920
  • pomnik katyński
  • mogiła zbiorowa wojenna nieznanych żołnierzy niemieckich poległych w czasie II wojny światowej
  • sześć mogił zbiorowych wojennych ofiar terroru hitlerowskiego poległych w latach 1939–1944
  • mogiła zbiorowa wojenna 10 więźniów z Zawodzia rozstrzelanych przez hitlerowców 25 marca 1944 w Częstochowie przy ul. Paulińskiej (obecnie Kubiny)
  • cztery mogiły zbiorowe wojenne ofiar terroru hitlerowskiego poległych w pierwszych dniach września 1939 (w tym ofiar „krwawego poniedziałku”)
  • mogiły zbiorowe i indywidualne żołnierzy poległych w I wojnie światowej i wojnie obronnej 1920
  • groby weteranów powstania z 1863
  • głaz kamienny ku czci poległych wychowanków I Gimnazjum Polskiego w Częstochowie walczących w legionach i innych działaniach wojennych w latach 1914–1918
  • mogiła zbiorowa wojenna 10 członków ruchu oporu rozstrzelanych 3 marca 1944 w odwet za próbę rozbrojenia niemieckiego sekretarza celnego
  • mogiła zbiorowa wojenna 20 członków AL i AK rozstrzelanych 16 grudnia 1943 przez hitlerowców na leśnej polanie w pobliżu wsi Wygoda za sabotaż w hucie „Raków”
  • grób członka PPS Eugeniusza Hołubiczki „Kiełbika” oraz tablica ku czci bohaterów PPS poległych w walce o niepodległość Polski i socjalizm
  • dwa groby wojenne indywidualne żołnierzy armii podziemnej: Leszka Kazimierza „Maltańskiego” Lapisa i Henryka „Łomiana” Tumiłowicza poległych pod Cieżkowicami 20 października 1943
  • mogiła z prochami zamordowanych w Dachau
  • mogiła wojenna Stanisława Lubelskiego, szeregowca 2. pułku strzelców granicznych
  • symboliczny grób poświęcony pamięci pomordowanych sybiraków i kresowiaków
  • grób Zofii Idzikowskiej, dyrektorki I LO im. Juliusza Słowackiego, która w okresie II wojny światowej prowadziła tajne nauczanie młodzieży
  • grób Mieczysława Bolesława Hoffmana, twórcy "Ogrodów Hoffmana" oraz radnego Częstochowy
  • grób Janusza Gniatkowskiego, znanego polskiego piosenkarza.

Jesienią 2005 ukazała się książka Cmentarz Kule w Częstochowie. Przewodnik biograficzny autorstwa Juliusza Sętowskiego.

Cmentarz Kule - to miejsce nie posiada jeszcze przewodnika. Jeśli znasz to miejsce, to tutaj możesz napisać przewodnik.