Willa Juliusa Jewelowskiego

Willa przy ul. Orzeszkowej 2 – zabytkowa willa w Gdańsku. Mieści się w Aniołkach przy ul. Orzeszkowej (dawna Opitzstrasse).

Willa przy ul. Orzeszkowej 2 – zabytkowa willa w Gdańsku. Mieści się w Aniołkach przy ul. Orzeszkowej (dawna Opitzstrasse).

Historia

Została zbudowana w 1922 na zlecenie zamożnego kupca żydowskiego i senatora Wolnego Miasta Gdańska, Juliusa Jewelowskiego. Willa i jej otoczenie, wraz z malowniczym ogrodem, były wyjątkowo zadbane, stanowiły jedną z wizytówek Polaków w Gdańsku. Wnętrze było bogato urządzone: były tam eleganckie kandelabry, rzeźbione drzwi, kręcone schody i polerowane posadzki. Właściciel wynajął ją ekspozyturze polskiego Inspektoratu Ceł. Nad pomieszczeniami biurowymi były mieszkania, m.in. wyższego urzędnika celnego nadkomisarza Stefana Świdy i inspektora celnego Mańkowskiego. We wrześniu 1939 budynek przejęła policja gdańska, później SS. Do 1945 roku mieściło się tam dowództwo nadokręgu SS "Wisła" (jednostki administracyjnej organów represji III Rzeszy – SS i policji na cały Okręg Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie). Po II wojnie światowej, od lat 60. mieściła się tu izba wytrzeźwień oraz Przedsiębiorstwo Gastronomiczno-Handlowe Konsumy, zaopatrujące stołówki i sklepy dla służb mundurowych PRL i członków PZPR. W latach 90. ulokowano tu zakład opieki zdrowotnej, w 2004 sprzedano prywatnemu właścicielowi. Od tego czasu niezabezpieczony budynek niszczeje, mimo licznych interwencji oraz mimo tego, że znajduje się w miejskiej ewidencji zabytków. Obiekt nie został wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Obecnie (2014) obiekt jest zdewastowany i grozi mu rozbiórka.