Zbiornik Kozłowa Góra (nazywany również Jeziorem Świerklaniec, Zalewem Świerklaniec, Jeziorem Świerklanieckim, Diobliną lub Diabliną) administracyjnie znajduje się na terenie gminy Świerklaniec. Nazwa zbiornika pochodzi od Kozłowej Góry, dzielnicy Piekar Śląskich. Wybudowany został na przełomie lat 1935 - 39, jego całkowita powierzchnia przy maksymalnym poziomie wypiętrzenia (278,93 m n. p. m.) wynosi 5,87 km2 . Głębokość maksymalna zbiornika to 7 m [Wyżgoł F. i inni, 2004].
Pierwotnie zbiornik miał służyć do celów strategicznych (militarno – obronnych), stanowił jeden z elementów linii umocnień Obszaru Warownego „Śląsk”. Po wojnie w latach 1948 - 1951 w związku z deficytem wody na obszarze Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego funkcja zbiornika została zmieniona i jezioro stało się zbiornikiem wody pitnej. W związku z tym w sąsiedztwie zbiornika powstała stacja uzdatniania wody. Ujęciem dla stacji jest część urządzeń spustowych w zaporze. Zaporę zlokalizowano na 28 km biegu Brynicy w odległości 26,9 km od jej źródeł [Jaguś A., Rzętała M., 2003]. Pierwotna technologia Stacji Uzdatniania była oparta na filtracji na filtrach piaskowych i dezynfekcji wody uzdatnionej za pomocą chloru. W związku ze zmieniającą się jakością wody surowej i wzrastającymi wymaganiami dotyczącymi wody pitnej zaszła konieczność modernizacji układu technologicznego. W latach 90-tych przygotowano odpowiedni program modernizacji Zakładu Kozłowa Góra. Przyjęto koncepcję modernizacji wprowadzając zintensyfikowaną nowoczesną technologię uzdatniania wody surowej, dzięki temu uzyskano zasadniczą poprawę jakości produkowanej wody - głównie jej własności fizykochemicznych oraz organoleptycznych, tj. smak i zapach [http://www.gpw.katowice.pl].
Obecnie zbiornik pełni również inne funkcje, takie jak: przeciwpowodziową czy technologiczną. Jest również miejscem wypoczynku i rekreacji. Okolice zbiornika są miejscem lęgowym wielu gatunków ptaków. Szata roślinna i zwierzęca jeziora jak i jego okolic jest bardzo urozmaicona. Możemy znaleźć tu zarówno gatunki pospolicie występujące jak również bardzo rzadkie w skali całego kraju lub regionu, a także objęte ochroną. W obrębie omawianego zbiornika mamy do czynienia z strefami roślinności wodnej, szuwarowej, roślinności o charakterze łąkowym oraz roślinności leśnej i zaroślowej. Na wschodnim brzegu zbiornika możemy spotkać zadrzewienia z robinią akacjową oraz bardzo popularną w tych rejonach brzozą brodawkowatą. Roślinność zbiornika Kozłowa Góra, ogólnie rzecz biorąc, posiada charakter i układ typowy dla zbiornika eutroficznego [Jaguś A., Rzętała M., 2003]. Charakterystycznymi gatunkami roślinności są hydrofity, m. in. rdestnica pływająca oraz zespół rdestu ziemnowodnego. Przedstawicielami roślinności szuwarowej tego terenu są tzn. szuwary właściwe (wysokie), w skład których wchodzą byliny. Na obszarze wokół zbiornika możemy wyróżnić kilka zespołów należących do tej grupy zbiorowisk, takich jak: zespół manny mielec, szuwar trzcinowy, szuwar wysokopałkowy, szuwar oczertowy, zespół ponikła błotnego, szuwar tatarakowy, szeroko pałkowy. Inną grupą szuwarów są tzw. zbiorowiska szuwarów wysokoturzycowych złożone zazwyczaj z dużych turzyc; w ich skład wchodzą zespół turzycy zaostrzonej, zespół turzycy dzióbkowatej oraz szuwar mozgowy [Jaguś A., Rzętała M., 2003].
Omawiany zbiornik i jego okolice posiadają status Krajowej Ostoi Ptaków. Wody zbiornika oraz ich otoczenie są niezwykle ważnym miejscem rozrodu oraz odpoczynku ptaków podczas przelotów wielu ich rzadkich okazów. Wśród nich możemy znaleźć taki gatunki jak perkoz dwuczuby, perkozek, czapla, bąk, wiele gatunków siwek. Podczas przelotów można spotkać bardzo rzadkie gatunki ptaków takie jak nur czarnoszyi, rybołów, czapla siwa, gęś gęgawa, bocian czarny [Gacek D., 2007]. Jeśli chodzi o walory rekreacyjne i rekreacyjno – sportowe można tutaj wspomnieć o sekcji kajakowej (Sekcja Kajakowa Uczniowskiego Klubu Sportu w Świerklańcu), która prowadzi zajęcia na terenie Parku Świerklanieckiego oraz Zbiornika Kozłowa Góra. Jest ona jak najbardziej dozwolona, ponieważ nie ma żadnego wpływu na stan ekosystemów wodnych lub litoralnych. Ważnym aspektem turystycznym jest również powstanie na wale zachodnim trasy krajoznawczo–przyrodniczej będącej przedłużeniem ścieżki rowerowo-konnej prowadzącej z centrum Piekar Śląskich (Osiedle Wieczorka, stadnina koni na Józefce) aż po brzeg Zbiornika Kozłowa Góra. Tym samym rzesze weekendowych spacerowiczów głównie z pobliskich miejscowości mogą pieszo, na rowerze bądź konno dotrzeć do Parku Świerklanieckiego. Warto tutaj wspomnieć, że ta część Piekar Śląskich jest najbardziej zalesiona. Podczas wędrówek turyści mogą zobaczyć największy kompleks leśny „Dioblinę”, przełom Brynicy, a z ciekawostek historycznych fortyfikacje dawnego obszaru warownego „Śląsk” oraz przykłady starej ludowej zabudowy, która na przełomie XIX i XX wieku znajdowała się na granicy zaboru pruskiego i rosyjskiego.
Wyżgoł F., Wyżgoł E., Błasiak Ł., 2004: Atrakcje turystyczne ziemi tarnogórskiej i okolic. Przewodnik – informator. Biuro Turystyczne „ED-FEL”, Nakło Śląskie. s. 57
Jaguś A., Rzętała M., 2003: Zbiornik Kozłowa Góra: funkcjonowanie i ochrona na tle charakterystyki geograficznej i limnologicznej. Polskie Towarzystwo Geograficzne, Warszawa. s. 55-60
http://www.gpw.katowice.pl
http://www.pzw.com.pl
- Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz
- 1654 odsłony